1-1-بیان مسأله
ترکیب اجتماعی جمعیت ایران متشکل از سه جامعه متمایز شهری، روستایی و عشایری است. حیات اجتماعی در این سرزمین از دیرباز متأثر از روابط متقابل و زندگی توأمان مذکور بوده و در این میان، جامعه عشایری همواره نقش بارز و تعیین کننده در سرنوشت سیاسی و حیات اقتصادی کشور داشته است و در حال حاضر با جمعیت حدود 212/000 خانوار و حدود 1/200/000 نفر20% مواد پروتئینی و سایر فرآورده های دامی و 35% صنایع دستی کشور را تولید می کنند و علاوه بر آن با حضور مؤثر در عرصه های سیاسی و اجتماعی کشور در حال تلاش و ایفای نقش مؤثر خود هستند.
(سازمان امور عشایر کشور، 1338).
جامعه عشایری ما متشکل از ??? ایل و ??? طایفه است و شش میلیون نفر نیز تحت تأثیر فضای عشایری هستند یعنی در حالی که در جایی خانه دارند اما هنوز ییلاق و قشلاق می کنند. به این ترتیب عشایر هنوز هم یکی از بزرگترین گروه های قومیتی کشور را تشکیل می دهند. قلمرو کوچ و استقرار عشایر کوچنده ایران گستره وسیعی بالغ بر ??? هزار کیلومتر مربع (?? درصد مساحت ایران) را تشکیل می دهد. این مجموعه بزرگ انسانی، مسائل و موضوعات مرتبط فرابخشی و فرامنطقه ای دارند که توجه و برنامه ریزی ویژه ای را می طلبد. ایلات و عشایر ایران با داشتن ?? میلیون رأس دام،??? هزار هکتار اراضی کشاورزی و ?? هزار هکتار باغ نقش قابل توجهی در تأمین مواد پروتئینی، لبنی و کشاورزی دارند. (احمدی، 1383ص25) جامعه عشایری در تاریخ پرفراز و نشیب ایران، با تلاش هایی که از خود نشان داده اند از یک سو مانع و جلوگیر دست اندازی و تجاوز بیگانگان و دولت های استعمارگر به خاک ایران شده اند و از سوی دیگر، ذخایر فرهنگ بومی خود را که از هزاران سال پیش ریشه دارد، حفظ کرده اند. اما متأسفانه کمتر به شرح و بسط این دو جنبه اصلی جامعه عشایری در سطحی گسترده، پرداخته شده است و بخش مهمی از امنیت این مرز و بوم بویژه در مقاطع سخت، بر دوش عشایر بوده است. جامعه عشایری و ایلی تقریباً جامعه ای است که در سایه مقتضیات و شرایط معیشتی و زیست محیطی و الزامات فرهنگی و اجتماعی نسبت به دیگر جوامع شهری و روستایی کمتر دچار تغییرات فرهنگی شده است و عشایر ما از دیرباز با تکیه بر مقررات عرفی و مدیریت محلی، به امور خود رسیدگی می کردند و منافع جمعی خود را پاس می داشتند. اما به دنبال تحول گسترده ناشی از شهرنشینی و قانونگذاری های مختلف، این جامعه متشکل دچار نابسامانی و بهم ریختگی شده است. خلاء مدیریتی در وضعیت فعلی، بنیان زندگی و قلمرو آنان را مورد تهدید قرار داده است. بنابراین باید رویکرد جدیدی را برای واگذاری امور به مردم و استفاده از مشارکت عشایر در عرصه های مختلف بوجود آورد، تا پویایی در عرصه های اجتماعی و دستیابی به عدالت اجتماعی را برای آنان فراهم آوریم. مسأله دیگر آن است که لازمه زندگی عشایری تحرک و جابه جایی در قلمروهای متفاوت است. (همان منبع) یکی از مسائل تأثیرپذیر در عرصه اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جامعه عشایر مانند بسیاری از جوامع میزان مشارکت و حضور مردم در عرصه های امنیتی و دفاعی است. کشور ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خاورمیانه با مخاطرات، چالش‌ها و تحولاتی عمده در محیط امنیتی خود رو به رو است. (واعظی، 1386ص60)
عشایر کشورمان در عرصه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، دفاعی – امنیتی و … حضور داشته اند و نظر به شرایط و موقعیت جغرافیایی خاص زندگی عشایر، نقش آفرینی عشایر در حوزه دفاعی و پاسداری از مرزها بیش از سایر بخش به چشم می خورد و در این ارتباط حضور مؤثر عشایر در صحنه یکی از این عوامل موفقیت‌آمیز در طول هشت سال دفاع مقدس بود. مطمئنا بدون حضور عشایر این افتخارات دفاع مقدس رقم نمی‌خورد، امروز نیز شرایط این گونه است یعنی همه‌ی سعادت کشور در گروی حضور فراگیر مردم در همه‌ عرصه‌ها است. نکته‌ی دوم در موفقیت در جنگ کارهای مبتکرانه در جبهه‌ها بود امروز نیز باید در همه‌ی صحنه‌های پیش‌رونده‌ی انقلاب به ابتکارات توجه لازم شود. (لاریجانی، 1388ص15) پاسداری از مرزها و امنیت کشور، نظر به شرایط خاص منطقه و حضور بیگانگان در خاک بعضی از کشور های همسایه از اهمیت خاصی برخوردار می باشد و در خصوص امنیت آمده است که امنیت یک مفهوم چندوجهی است؛ و به همین جهت درباره آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد. تعاریف مندرج در فرهنگ های لغت درباره مفهوم کلی امنیت، بر روی احساس آزادی از ترس یا احساس ایمنی که ناظر بر امنیت مادی و روانی است، تأکید دارند. (ماندل، 1379 ص70) و یکی از ابعاد مهم امنیت، امنیت مرزهای یک کشور است و مرز سیاسی مهمترین عامل تشخیص وجدایی یک واحد سیاسی از واحدهای دیگر است. (میرحیدر،1371:ص165) خطوط مرزی، خطوط اعتباری و قراردادی هستند که به منظور تحدید حدود یک واحد سیاسی بر روی زمین مشخص می شوند. بنابراین مرزها از بحث های اصلی و مهم جغرافیای سیاسی به شمار می روند. چنانچه منظور از واحد سیاسی دولت باشد، خطوطی که سرزمین یک دولت را از دولت همسایه جدا می سازد، به مرزهای بین المللی معروفند. مرز در اصطلاح حقوق عمومی حد فاصل دو کشور را گویند. حد فاصل مزبور قطعه ای است از زمین که طول آن بین دوکشور غالبا مشخص است ولی عرض آن مقیاس مشخصی ندارد. برحسب قرارداد بین دول و مقاصد مختلف ممکن است اندازه معینی برای آن در نظر گرفته شود. (لنگرودی،1372: ص 145) هم اکنون مناطق شرقی کشور از حساسیت خاصی برخوردار است و بی ثباتی سیاسی همسایگان شرقی، وجود نیروهای بیگانه در خاک کشورهای همسایه از جمله مواردی است که در امنیت کشور ما نیز تأثیرگذار است و بی توجه و یا کم توجهی به مرزنشیان و نقش مهم آنها در این عرصه می تواند عوارض ناگواری را به همراه داشته باشد. حضور عشایر غیور در مرزها تاکنون دشمنان را از هر گونه تحرکی در این مناطق ناامید کرده و این موضوع ضریب امنیتی را در مرزها بسیار بالا برده است. (فیوضی، 1388ص46) در این رأستا، کشورهایی که درگیر ناامنی در مناطق مرزی خود بوده اند، دریافته اند که عمده ترین مسائل مربوط به این ناامنی ها، ناشی از شرایط توسعه نیافتگی و پی آمدهای تبعی آن بوده است. به عبارت دیگر شرایط فقر و تنگدستی در این مناطق می تواند محیط مناسبی جهت ناامنی و تحریک دشمنان در این مناطق گردد. در واقع توسعه نیافتگی مناطق مرزی، ارتباط مستقیمی با عدم تعادل بین مناطق مرزی و مرکزی یک کشور دارد. همچنین با گسترش ناامنی و توسعه نیافتگی در مناطق مرزی، نتایج آن به طور مستقیم و بلافاصله به کل کشور منتقل می شود. (عندلیب، 1380ص 86) یکی از مهم‌ترین برنامه ها برای تأمین امنیت مناطق مرزی می تواند توجه به مقوله مشارکت مردم در محافظت از مرزها باشد. در تمام پدیده ها از آن جمله مسائل دفاعی، مشارکت مردم نیازمند شناخت و بررسی ابعاد و متغیرهای دخیل در این امر می باشد. در شرایط فعلی که متغیرهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در منطقه با گذشته متمایز است، ضروری است که الگوها و رویکردهای جدیدی برای مشارکت مردم تعریف و تبیین گردد. مشارکت جزئی از مفاهیم اصلی جامعه شناختی و یک واقعیت اجتماعی است. بدون مشارکت مردم در امر توسعه به موفقیت چندانی نمی توان رسید. بطورکلی مشارکت یک حرکت آگاهانه، فعال، آزاد و یک رفتار اجتماعی و گروهی است و باید بدانیم که معلول چه عوامل اجتماعی است. مشارکت در وهله اول یک رفتار اجتماعی است. چگونگی اجتماعی بودن آن مبحثی است که باید مورد بررسی قرار گیرد و از آنجا که مشارکت بر اساس یک رابطه متقابل استوار است، رفتار اجتماعی است. رفتار اجتماعی عملی است که با توجه به انتظارات افراد دیگر آن را انجام می دهد. ملک محمدی عوامل مختلفی را در مشارکت و حضور مردم در عرصه های مختلف مؤثر می داند. این عوامل عبارتند از: مردم، زمینه حرفه ای، توان و قابلیت های فردی، شرایط خاص فرهنگی و اجتماعی، نیاز به تغییر کردن انطباق و قبولی وضع جدید می باشد (ملک محمدی ،1361ص6).
در همین زمینه گاتری متعقد است که مشارکت میزان دخالت اعضای نظام اجتماعی در افزایش درک و توان آنان در پاسخگوی به طرح های توسعه و تشویق ابتکارات محلی یا فرآیندی است که موجبات رشد و توانای اساسی بشر از جمله شأن و منزلت انسانی، باروری نیروی تصمیم گیری و عمل سنجیده واندیشه او را فراهم می سازد. مفهوم مشارکت می تواند به سه ارزش بنیادی سهیم کردن مردم در قدرت و اختیار و راه دادن مردم در نظارت بر سرنوشت خویش و باز گشودن فرصت های پیشرفت بر روی مردم (رده های پایین جامعه) استوار دانست. دیدگاهی که می توان برای مشارکت در نظر گرفت.(1986 :ص 37،gaotri) “مشارکت می تواند اشکال و درجات گوناگونی داشته باشد، نظیر همکاری، همیاری، همبستگی، انطباق، سازگاری، پذیرش،انقیاد، شیفتگی ایفای نقشهای اجتماعی و انجام وظایفی که با این نقش ها ملازمت دارد (بیرو،1371ص8) ” گاتری مشارکت را چنین تعریف می کند: مشارکت فرایندی اجتماعی، عمومی، یکپارچه، چندگانه، چندبعدی و چندفرهنگی است که هدف آن کشاندن همه مردم به ایفای نقش در همه مراحل توسعه است. “( 1998: ص37 ،gaotri)
از این رو تشویق به مشارکت و تسهیل در فرآیند تحقق آن همواره مورد توجه مصلحان اجتماعی بوده است و آن را فرآیندی می‌دانند که در طول زمان روی می‌دهد و همواره در حال تکوین، تکرار و تداوم است و در خلال آن، افراد از طریق همکنشی با دیگران استعدادهایشان متبلور شده و به خودیابی و مسئولیت‌پذیری نائل می‌آیند. (اخوان کاظمی، 1377:ص 40).

استان سمنان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، ایلات و طوایف مختلفی را در خود جای داده است. بخش قابل توجهی از جمعیت ایلات و طوایف سنگسری، الیکائی، چوداری و هداوند در محدوده جغرافیایی این استان استقرار داشته و به شیوه شبانی و کوچندگی زندگی می‌گذرانند. (قلی پور کالمرزی، 1388ص71) جلب مشارکت هر چه بیشتر عشایر این منطقه در مسائل دفاعی به ویژه پاسداری از مرزهای شرقی می تواند دارای اهمیت باشد و اما سؤال اینجاست که عوامل مؤثر در رأستای مشارکت هرچه بیشتر و پایدار عشایر این منطقه در پاسداری از مرزهای شرقی کشور شامل چه مواردی است؟ تا چه حد می توان با شناسایی عوامل و متغیرهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی مؤثر بر مشارکت عشایر این منطقه را در پاسداری از مرزهای شرقی کشور تداوم بخشید؟ کدام یک از متغیرها در تأثیر گذاری بر امر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی اولویت دارند؟ تحقیق حاضر در رأستای پاسخگویی به سؤال های فوق و دیگر سؤالات مرتبط با مسأله انجام می گیرد.

1-2-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
آمادگی دفاعی و “مقوله بسیار مهم امنیت است که، پیش نیاز اساسی هر گونه پیشرفت علمی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است و سپاه و ارتش، بسیج و نیروی انتظامی به تناسب وظایف خود در تأمین این نیاز فوق ا لعاده مهم ملت و کشور، نقشی بی نظیر بر عهده دارند. در کنار نیروهای فوق یکی از عوامل و عناصر تأثیرگذار در موضوع امنیت و دفاع مرزی، نیروهای مردمی به ویژه نیروهای مناطق مرزی از جمله عشایر مرزنشین و کوچ نشین می باشد. یکی از ابعاد مهم امنیت کشور، امنیت مرزی است مفهوم امنیت مرزی به معنی جلوگیری از هر گونه اعمال منافی قانون در طول مرزهای یک کشور و قانونی کردن تردد اشخاص و حمل و نقل کالا و حیوانات اهلی با رعایت ضوابط قانونی از طریق دروازه های مرزی است بدیهی است امنیت مرزها پشتوانهای محکم برای امنیت انسانی با ابعاد متنوعش در داخل کشور است و هر گونه ناامنی در مرز قادر است در سیستم های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و نظامی داخل کشور اخلال ایجاد نماید و در مقابل امنیت مطلوب قادر است در حد خود در امنیت مرزی و داخلی کشور سهم بسیار برجستهای را به خود اختصاص دهد (سلطان محمد، 1375ص20).
فرهنگ معین امنیت را به معنی ایمن شدن، در امان بودن و بی بیمی آورده است. در فرهنگ عمید امنیت به معنی ایمنی، آرامش و آسودگی است. واژه امن را که مصور امنیت است به معنی اطمینان و آرامش خاطر، آرامش قلب و خاطر جمع بودن گرفته اند. مفهوم امنیت به مصونیت از تعرض و تصرف اجباری بودن رضایت و در مورد افراد به نبود هرأس و بیم و به مخاطره نیفتادن حقوق و آزادی های مشروع، و علاوه بر آن به مصون بودن از تهدید و خطرمرگ، بیماری، فقر و حوادث غیرمترقبه و در کل هر عاملی که آرامش انسان را از بین ببرد، تعبیر شده است.(ساعی،1376ص18)
از نظر امنیتی وجه تمایز استان های مرزی از سایر استان ها، تعامل استان های مذکور با حوزه امنیت خارجی و تأثیرپذیری آنها از متغیرهای امنیتی بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای یا تأثیرگذاری آنها بر معادلات امنیتی خارج از مرزهای ملی است. امنیت استان های مرزی نیز در چارچوب اصل و قاعده فوق تابعی از امنیت ملی ایران در حوزه امنیت داخلی و خارجی است لذا امنیت استان های مرزی ترکیبی از متغیرهای موجود در چهار حوزه ذیل است:
1- متغیرهای امنیتی درون استانی
2- متغیرهای امنیتی بین استانی
3- متغیرهای امنیتی در سطح ملی
4- متغیرهای امنیتی در سطوح منطقه ای و فرامنطقه ای.
برای ایجاد امنیت در هشت هزار و 755 کیلومتر از مرزهای ایران با کشورهای همجوار قطعاً حضور مردم در مناطق مرزی ضروری است. توجه به مرز آبی در جنوب کشور با 1880 کیلومتر، مرزخاکی شرق با 1716 کیلومتر و غرب کشور با 1824 کیلومتر روشنگر این واقعیت است که اولاً کنترل این مرزها با توجه به شرایط اقلیمی با یکدیگر متفاوت است و ثانیاً تأمین امنیت آن بدون اتکاء به مساعدت مرزنشینان مشکل است. (ذوالفقاری، 1388ص72)
مجموعه خصلت‌های عشایری ایلات ایران ـ یعنی آزادی، آزادگی، فداکاری و ایثار همیشه پیشگام در دفاع و پاسداری از مرزها می باشند. عشایر به عنوان یک رکن قوی در حرأست از مرزهای ایران، باید همواره مورد توجه باشند، نیروهای مردمی در همه‌ی صحنه‌ها ـ از روستا گرفته تا شهرهای کوچک و بزرگ ـ در کوه‌ها، کویرها و دشت‌ها و همه‌ی صحنه‌های نبرد حضور داشته، یار و یاور نیروهای نظامی بودند. (منصوری لاریجانی، 1388ص63)
عشایر کشور در عرصه های مختلف اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و امنیتی نقش آفرینی کرده اند که بر اساس شواهد تاریخی یکی از زمینه های مهم حضور عشایر کشور ، دفاع از مرز ها و کیان کشور می باشد. در حال حاضر با جمعیت حدود 212/000 خانوار و حدود 1/200/000 نفر 20% مواد پروتئینی و سایر فرآورده های دامی و 35% صنایع دستی کشور را تولید می کنند و علاوه بر آن با حضور مؤثر در عرصه های سیاسی و اجتماعی کشور در حال تلاش و ایفای نقش مؤثر خود هستند (صدیق، 1387ص123)
با عنایت به نقش و کارکرد های مهم اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی عشایر که در سطور قبل اشاره شد جلب مشارکت عشایر می تواند یکی از موضوعات قابل تعمق و با اهمیت محسوب شود. فرهنگ انگلیسی آکسفورد مشارکتparticipation را به عنوان “عمل یا واقعیت شرکت کردن، بخشی از چیزی را داشتن یا تشکیل دادن” دانسته است (رهنما: 1377ص 115)و در تعریف مشارکت عمومی آمده است: پذیرش آگاهانه و شرکت فعال و مؤثر افراد یک جامعه برای رسیدن به هدف خاص در قالب تعامل، همکاری، تعاون و همیاری از روی میل، رغبت و شوق با استفاده از همه امکانات بالقوه و بالفعل. بر این اساس، در نظام اجتماعی، مشارکت و همیاری و تعامل دو سویه مردم و حاکمیت در اجرای برنامه ها و طرح های توسعه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی را مشارکت عمومی می گویند. مشارکت فعالیتی است، آگاهانه، آزادانه و گسترده. (کوزر،1973)(آتش بهار، 1379:ص 90) مشارکت به معنای بها دادن به نقش و نظر مردم در تصمیم گیری های سیاسی و دسترسی آنان به منابع قدرت است.(اوکلی و مارسدن،1370:ص 88) مشارکت اجتماعی یک داد و ستد اجتماعی دو سویه میان مردم است و با قبولاندن اندیشه های مسئولان بالادست بسیار تفاوت دارد. در واقع، مشارکت اشخاص را بر می انگیزد تا در کوششهای گروه خود مسئولیت بپذیرند و زمانی تحقق می یابد که بی تفاوت و بی مسئولیتی جای خود را به احساس وابستگی، هم سرنوشتی و مسئولیت بدهد. با توجه به آنچه که در تعریف مشارکت آمد می توان به روشنی دریافت که تحقق مشارکت مستلزم فراهم آمدن برخی پیش نیازهاست که این پیشنیازها تحقق و کارسازی مشارکت را تعیین کرده و سطح آن را مشخص می سازند. عمده ترین این پیشنیازها با توجه به تعریف مشارکت عبارتند از:
.1پیش از اینکه انجام اقدامی ضرورت پیدا کند، باید مشارکت فراهم باشد.
.2فواید احتمالی مشارکت باید بر هزینه های آن فزونی داشته باشد.
.3موضوع مشارکت باید مشخص و مورد علاقه افراد باشد زیرا پایداری مشارکت با علاقه فرد پیوند دارد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

.4شرکت کنندگان باید از تواناییهای لازم(مانند دانش فنی، امکانات مالی و …) برخوردار باشند.
.5شرکت کنندگان باید قابلیت داد و ستد اندیشه را دارا باشند.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

.6هیچیک از دو سوی مشارکت نباید احساس کند که مشارکت جایگاه و موقعیت او را تهدید می کند. در غیر این صورت مشارکت به معنای درگیری با مدیریت خواهد بود.
.7مشارکت هنگامی معنا دارد که فرد امکان انتخاب و آزادی اختیار داشته باشد.
(ملازاده، 1385ص16)
فقدان این مشارکت و وفاق اجتماعی زمینه برخورد و اختلاف و تضاد را در میان عملکرد بخش های مختلف (خصوصی و عمومی) جامعه فراهم می آورد و بخش اعظم منابع کمیاب این کشور صرف مقابله با عوارض نامطلوب این برخوردها می گردد. از این رو نگرش برنامه ریزان و خط مشی تدوین کنندگان در آستانه ورود به قرن بیست و یکم باید معطوف به افزایش نقش مشارکت های مردمی در فرآیند توسعه و به ویژه در زمینه های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی باشد. بطورکلی مشارکت یک حرکت آگاهانه، فعال، آزاد و یک رفتار اجتماعی و گروهی است و باید بدانیم که معلول چه عوامل اجتماعی است(انصاری، 1387ص42) بعد از انقلاب با تشکیل نهاد هایی چون جهاد سازندگی و شورای اسلامی، فعالیت های زیادی را با مدیریت جهاد و همکاری شورا و مشارکت مردم در ساختن مسجد، پل، تسطیح اراضی، آسفالت، مدرسه سازی، خانه بهداشت، آبرسانی، تلفن و … صورت گرفت. حال سؤال اینجاست که چطور می توان زمینه های مشارکت مردم را ایجاد کرد و چه عواملی در میزان مشارکت آنها مؤثر است.
استان سمنان با پهنایی برابر با 96 هزار و 815 کیلومتر مربع، 5/9 درصد مساحت کل کشور را داراست. استان سمنان از نظر مساحت، ششمین استان بزرگ کشور محسوب می‌شود و وسعت آن حدود چهار برابر استان تهران است. این استان دارای پنج شهرستان معروف سمنان، دامغان، گرمسار، مهدی شهر و شاهرود است و بخش های میامی، بسطام، بیارجمند، امیرآباد، سرخه، آرادان، ایوانکی و شهمیرزاد بر تارک آن می‌درخشد. جمعیت استان سمنان برابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن که در سال 1385 انجام شد، حدود 600 هزار نفر تخمین زده شده است که در نقاط مختلف این استان پراکنده شده‌اند. استان سمنان با داشتن9749100 هکتار مساحت مشتمل بر 4 شهرستان 16 شهر 12 بخش و 789 آبادی دارای سکنه و جمعیتی بالغ بر 600 هزار نفر (0/87 درصد کشور) با 352245 هکتار جنگل و 374136 هکتار مراتع و 5274364 هکتار بیابان و کویر و 193881 هکتار اراضی کشاورزی و همچنین 2500 هکتار اراضی مسکونی 378605 هکتار را سایر کاربری ها را تشکیل می دهد که از 193881 هکتار اراضی کشاورزی 151916 هکتار آن مربوط به زراعت (شامل 119176 هکتار اراضی آبی 32740 هکتار دیم) و 41965 هکتار باغی را شامل می گردد.این استان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، ایلات و طوایف مختلفی را در خود جای داده است. بخش قابل توجهی از جمعیت ایلات و طوایف سنگسری، الیکائی، چوداری و هداوند در محدوده جغرافیایی این استان استقرارداشته وبه شیوه شبانی وکوچندگی زندگی می‌گذرانند. (قلی پور کالمرزی،1388ص10) با عنایت به ظرفیت ها، امکانات و موقعیت جغرافیایی این استان می تواند در مسائل امنیتی، به ویژه در پاسداری از مرز ها نقش مهمی ایفا نماید و بدون شک انجام امور فوق با تکیه بر مردم با کمترین هرینه و با بیشترین کارایی همراه خواهد بود.

1-3-اهداف تحقیق
هدف کلی این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور می باشد و به منظور دستیابی به هدف فوق، اهداف اختصاصی زیر مد نظر می باشد:
– شناسایی عوامل اقتصادی مؤثر بر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی
– شناسایی عوامل اجتماعی مؤثر بر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی
– شناسایی عوامل فرهنگی مؤثر بر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی
– شناسایی عوامل سیاسی مؤثر بر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی
– بررسی مبانی نظری و پیشینه مشارکت و ابعاد آن
– شناخت عشایر منطقه مورد مطالعه و ویژگی های آن
– شناخت دیدگاه عشایر در خصوص پاسداری از مرزها
– شناخت موانع و مشکلات عشایر سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور
1-4- سؤالات تحقیق
– -مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی به چه عواملی بستگی دارد؟
– -عوامل اقتصادی مؤثر در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی کدامند؟
– -عوامل اجتماعی مؤثر در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی کدامند؟
– -عوامل سیاسی مؤثر در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی کدامند؟
– -آیا میزان دانش و اطلاعات در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی مؤثر می باشند؟
– -آیا متغیرهای زمینه ای (سن، میزان تحصیلات) در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی مؤثر می باشند؟
– -کدامیک از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی بیشترین تأثیر را در پاسداری از مرزها دارند؟


پاسخ دهید